Het orkest van je bloeddruk; hoe regelt je lichaam dit eigenlijk?

Het mag duidelijk zijn dat je bloeddruk essentieel is voor een gezond leven. Je bloed wordt rondgepompt door je hart. Dit geeft uiteraard druk op de bloedvaten in je hele lichaam en dat noemen we bloeddruk. Rondom je bloedvaten zitten spiertjes. Of je een hoge of lage bloeddruk hebt, hangt af van de mate waarin deze spiertjes samentrekken. Als deze spiertjes strak samentrekken is de bloeddruk hoog. Het bloed stroomt dan minder goed door. Als de spiertjes niet zo strak staan kan het bloed beter doorstromen.

Wat is een normale bloeddruk, een lage bloeddruk en een hoge bloeddruk? Hoe wordt dit geregeld? Wat heeft hier invloed op? We leggen het graag aan je uit.

De functie van je bloeddruk

Je bloeddruk zorgt ervoor dat bloed wordt rondgepompt in je lichaam en zuurstofrijk bloed wordt vervoerd naar alle organen, spieren en stukjes van je lichaam. Zonder zuurstof kunnen we immers niet leven.

Welke organen spelen een rol bij de bloeddrukregeling?

  • Je hart
  • Je vaten
  • Je nieren
  • Je lever
  • Je longen

De bloeddrukregulatie is een vrij ingewikkeld systeem waarbij je lichaam meerdere meetpunten heeft om bij te houden of het allemaal wel goed gaat. Bijvoorbeeld als je bloeddruk te laag wordt, wordt dat geregistreerd door je hart, vaten, nieren en lever. Er zitten allemaal sensoren in deze lichaamsdelen, die een verlaging registreren en dan door middel van signalen organen aan het werk zetten om de bloeddruk te verhogen. Je nieren spelen hier bijvoorbeeld een hele belangrijke rol in.

Het RAAS-systeem

(Renine-Angiotensine-Aldosteron-Systeem) geeft niks als je dit niet onthoudt! Wat een mondvol.

Dit systeem heeft alles te maken met de regulering van je bloeddruk door het in stand houden van een goed vochtevenwicht in je lichaam. Zoals de afkorting al zegt spelen hier allerlei stofjes een rol in die met elkaar heen weer ping pongen om je bloeddruk goed te houden.

We leggen even uit wat de verschillende stofjes doen in het RAAS-systeem:

Renine: een enzym dat aan het begin van de keten staat van ontvangst van signalen van de sensoren in het lichaam dat de bloeddruk moet worden aangepast. Het wordt geproduceerd in je nieren. Renine zorgt ervoor dat een bepaald eiwit in het bloed wordt omgezet. (angiotensinogeen>angiotensine I). Vervolgens wordt in de longen deze stof weer omgezet door een ander enzym. (angiotensine I wordt omgezet door een ACE-enzym in Angiotensine II).

De effecten van angiotensine II

Dit leidt tot bloeddrukverhoging door: samentrekking van de vaten en door onze bijnier aan te zetten om een andere stof aan te maken namelijk aldosteron.

De effecten van aldosteron

In de nieren wordt meer water en natrium terug opgenomen in het bloed. Hierdoor krijgen we een groter bloedvolume wat kan leiden tot een hogere bloeddruk.

Als laatste meten onze hartwanden de bloeddruk en bloedvolume. Dus als de bloeddruk weer te hoog wordt, maakt de hartwand weer een stofje aan wat ANP heet. Dat zorgt ervoor dat renine in de nieren weer wordt afgeremd en dus minder wordt geproduceerd. Voilà het rondje is klaar.

Wil je hier meer over weten? Kijk dan even op wikipedia. Hier staat ook een schematisch overzicht van wat er allemaal gebeurt. Vanuit het RAAS is het ook verklaarbaar waarom er wel 5 soorten medicijngroepen zijn tegen bloeddrukproblemen, waarover zo meer.

Wat is een hoge bloeddruk?

Je bloeddruk bestaat uit 2 waarden namelijk een boven- en onderdruk. 140/90 wordt vaak aangeduid als de grens voor een normale bloeddruk. Boven de 70 jaar wordt de bovengrens vaak nog als veilig gesteld bij 150/90. Daarboven kan er worden gesproken over een hoge bloeddruk. Het hoogste getal geeft altijd de bovendruk weer.

De onderdruk geeft aan hoe hoog de druk op de bloedvaten is op het moment dat het hart zich ontspant. De onderdruk wordt ook wel de diastolische bloeddruk genoemd.

De bovendruk is de druk van het bloed op de bloedvaten op het moment dat het hart samentrekt. Dit noem je ook wel de systolische bloeddruk.

Wat is een lage bloeddruk?

Er wordt vaak gesproken over een lage bloeddruk als de bovendruk lager is dan 90 en de onderdruk lager is dan 60. Mijn collega Pien heeft hier een apart blog over geschreven.

Wat is een normale bloeddruk?

Als je een bovendruk hebt van tussen de 120 en 140 wordt er gesproken over een normale bloeddruk. Boven de 140 spreekt men van een verhoogde bloeddruk. Een gezonde leefstijl bevordert een normale bloeddruk.

Als je vaak een bloeddruk hebt van boven de 180, moet je contact opnemen met de huisarts. Dit noemen we wel een ernstig verhoogde bloeddruk. Als je twijfelt, meet dan je bloeddruk meerdere keren. Of meerdere dagen.

Witte jassenbloeddruk

Als mensen naar de dokter gaan of naar het ziekenhuis, kan de bloeddruk hoger zijn, omdat je zenuwachtig bent. Je maakt je immers druk of alles wel goed is. Soms helpt het dan om thuis de bloeddruk in alle rust nog eens te meten.

Let op: de bloeddruk fluctueert gedurende de dag. In- en ontspanning hebben tevens veel invloed op de bloeddruk.

Zwangerschapsvergiftiging ook wel pre-eclampsie

Zwangerschapsvergiftiging kan ook te maken hebben met een verhoogde bloeddruk. Dit kan levensbedreigend zijn voor moeder en kind. Daarom worden vrouwen bij de verloskundige gemonitord met bloeddrukregistratie. Je kan last hebben van hoofdpijn, misselijkheid, overgeven en sterretjes zien. Tevens kan je dikke enkels en een dik gezicht krijgen. Sommige vrouwen zijn hier meer ontvankelijk voor dan anderen. Lees daarover meer op thuisarts.nl 

Symptomen hoge bloeddruk

Ten eerste hoef je een verhoogde bloeddruk niet altijd te registreren. Er zijn wel een aantal signalen die erop kunnen wijzen, zoals een gejaagd gevoel, hoofdpijn, een hart dat je voelt kloppen. Bij ernstigere situaties kan je denken aan hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, kortademigheid, rusteloosheid, duizeligheid, vlekken zien voor je ogen.

Wat heeft invloed op je bloeddruk?

In sommige gevallen is het moeilijk te verklaren waarom hij verhoogd is. Maar er zijn zeker factoren die van invloed zijn op de bloeddrukhoogte.

  • Te weinig lichaamsbeweging
  • Stressfactoren van allerlei aard
  • Slaapproblemen
  • Overgewicht
  • Medicatie
  • Nierproblemen
  • Voeding

Wat kan je er aan doen?

  • Niet roken
  • Beperk je zoutinname, eet gezond zout met mate
  • Probeer af te vallen
  • Beweeg zo veel mogelijk
  • Neem voldoende nachtrust
  • Zoek ontspanning
  • Meer water drinken: je bloedvaten trekken samen bij te weinig vocht, daardoor moet je hart weer harder werken.
  • Minder koffie drinken: koffie heeft een tijdelijk verhogend effect, als je gedurende de dag veel koffie drinkt, kan dit invloed hebben.
  • Eet voldoende mineraalrijke producten die vaak te vinden zijn in groente en fruit. Mineralen die belangrijk zijn voor je bloeddruk zijn; calcium, kalium, magnesium en natrium.

Mineralen uit groente en fruit

Natrium en kalium houden elkaar in balans in het lichaam. Als je relatief zout eet, is het zeker van belang om voldoende kalium binnen te krijgen. Dit geldt overigens ook voor magnesium en calcium. Calcium is zo’n mineraal dat een balans heeft met magnesium. Beide mineralen zijn even belangrijk! Groenten zijn dus rijk aan allerlei belangrijke mineralen en nog een andere groep stoffen die mogelijk veel gunstige invloed heeft namelijk polyfenolen. Bij de universiteit van Maastricht kwam na onderzoek naar voren dat groenten als rucola, spinazie en rode bieten binnen 5 uur de bloeddruk kunnen verlagen. In groente, fruit, noten en zaden zitten dus polyfenolen zoals quercetine en resveratrol. Variatie in je dieet is daarom heel belangrijk. Daarnaast bevatten groenten en fruit ook vitamine C, ook dit is een belangrijke stof voor gezonde vaten.

  • Groene en zwarte thee hebben een bloeddrukverlagend effect; drink elke dag 3 kopjes.
  • Kruiden die een gunstige invloed hebben zijn peterselie, knoflook, selderij, bieslook, paardenbloem, hokjespeul, kaneel, kurkuma, meidoorn, maretak, melisse, guldenroede, valeriaan en melisse.
  • Voldoende inname van omega 3 uit algen of vis is essentieel voor ons lichaam en ook voor onze bloeddruk.
  • Vezels zijn ook heel belangrijk voor een goede bloeddruk. Dus eet lekker dagelijks vezelrijke producten zoals noten, zaden, volkorenproducten, bonen, en

Wat voor soort bloeddrukmedicatie wordt voorgeschreven?

 

Er zijn 5 groepen bloeddrukverlagers, namelijk:

  • ACE-remmers (angiotensine converting enzyme-remmers): verminderen de activiteit van het RAAS-systeem.

Middelen: enalapril, fosinopril, perindopril, ramipril, trandolapril, zofenoprol, captopril, etc.

  • ARB’s (angiotensinereceptorblokkers): verminderen de activiteit van RAAS.

Middelen: candesartan, irbesartan, losartan, calsartan, telmisartan.

  • Bètablokkers: hebben een gunstig effect op de doorbloeding en worden vaak voorgeschreven als er ook hartritmestoornissen zijn.

Middelen: acebutolol, atenolol, esmolol, landiolol, metoprolol en propranolol, etc.

  • Calciumantagonisten: zorgen ervoor dat de spieren minder sterk samentrekken.

Middelen: barnidipine, cyress, diltiazem, felodipine, plendil, isradipine, lomir.

  • Diuretica: plaspillen (hiermee raak je meer vocht kwijt).

Middelen: indapamide, bumetanide, furosemide, spironolacton zijn hier voorbeelden van.

Het zou te ver voeren om hier helemaal in te gaan op de werking van elke groep geneesmiddelen. Een arts kijkt naar jouw specifieke situatie en zoekt dan een passende bloeddrukverlager. In sommige situaties is medicatie essentieel, aangezien een hoge bloeddruk niet goed is voor je hart, vaten en organen. En extreem hoge bloeddruk kan zelfs levensbedreigend zijn.

Bijwerkingen

Sommige mensen ervaren bijwerkingen van medicatie. Dan wordt er vaak met de arts gekeken naar een ander bloeddrukmiddel. Dus als je last hebt van je medicatie, overleg dan altijd met je arts. Voor mannen kan bijvoorbeeld gelden dat ze moeilijker een erectie krijgen. Dan kan je naar een ander middel kijken.

Wil jij advies in jouw bloeddruksituatie? Dit advies is uiteraard persoonlijk en afhankelijk van jouw gezondheid. We helpen je graag. Kom langs in de winkel voor advies of bel ons: 023-531 2454. We hebben ook de optie voor een consult met een van onze natuurgeneeskundigen.

Het bericht Het orkest van je bloeddruk; hoe regelt je lichaam dit eigenlijk? verscheen eerst op Drogisterij AJ van der Pigge.

Lees meer

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *